Strona Główna<<<

Stanowisko WHO

WHOLogoProblem znaczenia jakości powietrza wewnętrznego jako zagrożenia dla zdrowia publicznego był wielokrotnie poruszany przez WHO. Wiele miejsca poświęcono temu tematowi m. in. w Raporcie o Stanie Zdrowia na Świecie z 2002 r. – Analiza Ryzyka – Promując Zdrowy Styl Życia oraz w Europejskim Raporcie o Stanie Zdrowia z 2002 r.
WHO szacuje, że połowa ludności świata jest narażona na szkodliwe działanie powietrza wewnętrznego i jest ono przyczyną około 36% zachorowań na infekcję dolnych dróg oddechowych oraz 22% na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP).
WHO podjęła wiele działań w zakresie przeciwdziałania szkodliwym skutkom zanieczyszczenia powietrza wewnętrznego. Są to działania realizowane na szczeblu globalnym, regionalnym, a także lokalnym. Można je podzielić na trzy komponenty:

  • badania i ocena jakości powietrza wewnętrznego – głównym motorem tych działań jest „Partnerstwo dla czystego powietrza wewnętrznego";
  • budowanie kompetencji państw członkowskich;
  • promowanie wiedzy opartej na dowodach.
Jednym z zadań, do jakich została zobligowana WHO jest wypracowanie obiektywnych i popartych dowodami rekomendacji i zaleceń w zakresie zdrowia. Ich celem jest wskazanie decydentom, rządom państw, różnym instytucjom naukowym i organizacjom pozarządowym możliwych sposobów rozwiązywania problemów zdrowotnych i podejmowania konkretnych działań. Także w zakresie zanieczyszczenia powietrza wewnętrznego WHO wzywa do kreowania odpowiednich polityk. Do głównych zasad, jakimi powinno się kierować przy ich realizacji należą między innymi współpraca międzysektorowa, przeniesienie odpowiedzialności na „sprawcę" zanieczyszczeń, prawo do informacji, oraz zapewnienie bezpieczeństwa.
Znaczenie problemu zanieczyszczenia powietrza wewnętrznego zostało odzwierciedlone między innymi w postanowieniach Deklaracji i Planie Działania, jakie przyjęli wspólnie ministrowie środowiska i ministrowie zdrowia podczas Konferencji w Budapeszcie w 2004. Zdrowie i Środowisko – Przyszłość Naszych Dzieci. Cel III przyjętego Planu Działania dotyczył właśnie zanieczyszczenia powietrza:
„Cel III (RPGIII) Czyste zewnętrzne i wewnętrzne powietrze: Zapobieganie i ograniczanie chorób układu oddechowego spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza wewnętrznego i zewnętrznego, tak aby zapewnić wszystkim dzieciom możliwość życia w środowisku z czystym powietrzem. Przyczyni się to także do zmniejszenia liczby ataków astmy o dzieci".

 

W dniach 15-17 maja 2000 roku odbyło się w Holandii spotkanie grupy roboczej WHO w celu przedstawienia wspólnego stanowiska zawartego w dokumencie „Prawo do zdrowego powietrza wewnętrznego". Sformułowane przez grupę roboczą zasady prowadzące do zapewnienia zdrowego powietrza wewnętrznego:

1. Zgodnie z prawem człowieka do zdrowia, każdy człowiek ma prawo oddychać zdrowym powietrzem wewnętrznym.
2. Zgodnie z zasadą respektowania autonomii („samookreślania"), każdy człowiek ma prawo do otrzymania należytej informacji dotyczącej ekspozycji na oddziaływanie potencjalnie szkodliwych czynników oraz do uzyskania efektywnych środków kontroli nad przynajmniej częścią emitowanych w pomieszczeniach zanieczyszczeń.
3. Zgodnie z zasadą nieczynienia zła, do powietrza wewnętrznego nie powinno być wprowadzane żadne zanieczyszczenie w stężeniu mogącym spowodować niepotrzebne ryzyko dla zdrowia poddanego ekspozycji użytkownika.
4. Zgodnie z zasadą dobroczynności („czynienia dobra"), wszyscy ludzie, grupy i organizacje związane z budynkami, zarówno prywatnymi, użyteczności publicznej, w tym również rządowymi, ponoszą odpowiedzialność za wydane zlecenia lub wykonane prace służące do zapewnienia akceptowanej przez użytkowników jakości powietrza.
5. Zgodnie z zasadą sprawiedliwości społecznej, socjoekonomiczny status użytkowników nie powinien wpływać na ich dostęp do zdrowego powietrza wewnętrznego, natomiast stan zdrowotny może determinować specjalne potrzeby określonej grupy ludzi.
6. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności, wszystkie zainteresowane omawianą problematyką organizacje powinny ustalić jasno sprecyzowane kryteria służące do oceny i oszacowania jakości powietrza w budynku oraz jej wpływu na zdrowie ludzi, jak również na środowisko zewnętrzne.
7. Zgodnie z zasadą zachowania ostrożności, tam gdzie występuje ryzyko ekspozycji na szkodliwe powietrze wewnętrzne, pojawienie się niepewności nie powinno być wykorzystywane jako powód dla opóźnienia wykonania kosztownych pomiarów, służących do przeciwdziałania takiej ekspozycji.
8. Zgodnie z zasadą „truciciel płaci", „truciciel" (strona zanieczyszczająca) jest odpowiedzialny za jakąkolwiek wyrządzoną szkodę i/lub odniesioną korzyść wynikającą z ekspozycji innych osób na niezdrowe powietrze wewnętrzne. „Truciciel" jest również odpowiedzialny za migrację zanieczyszczeń oraz zapobieganie ich powstawania.
9. Zgodnie z zasadą zachowania równowagi, zdrowie i problemy środowiska zewnętrznego nie mogą być rozpatrywane oddzielnie, a zapewnienie zdrowego powietrza wewnętrznego nie powinno być kompromisem pomiędzy globalną a lokalną integralnością ekologiczną lub prawami przyszłych pokoleń
WHO prowadzi także szereg innych działań mających na celu wzmocnienie współpracy i wymianę informacji. Należą do nich prowadzenie baz danych (np.: Global indoor air pollution database, Indoor air pollution database for China, Database of childhood acute respiratory infections in developing countries), koordynowanie prac tzw. Centrów Współpracujących z WHO w zakresie jakości powietrza wewnętrznego oraz publikowanie ogólnodostępnych książek i opracowań.
RussianRUEnglish (UK)PolishPL